Tập nói lời yêu thương

Thái Hồng Minh

Trong cách ứng xử thông thường của chúng ta có một nghịch lý mà ít người nhận ra. Đó là sự khó khăn trong việc nói ra những lời yêu thương chân thật. Bạn không tin ư? Sự thật là hầu hết những lời ngợi khen xã giao hay tán dương người khác có dụng ý thường luôn được chúng ta nói ra một cách dễ dàng và lưu loát, đôi khi không cần đến sự suy nghĩ, đắn đo. Nhưng khi muốn nói với ai đó một lời yêu thương thật lòng, chúng ta lại luôn cảm thấy ngần ngại, do dự, thậm chí có thể bỏ qua nhiều cơ hội mà vẫn không thốt được nên lời!

Cách đây nhiều năm, có một bài viết ngắn mang tên “Bông hồng cài áo” được lưu hành và ngay lập tức đã làm rung động hàng triệu trái tim độc giả. Tác giả không đề cập đến điều gì quá cao xa, siêu việt. Trái lại, đó là một sự việc hết sức bình thường, nếu không muốn nói là quá bình thường. Thế nhưng sự thật bình thường đó lại chính là cái nghịch lý mà chúng ta vừa đề cập đến: những lời yêu thương thật lòng rất ít khi được chúng ta nói ra! Tác giả bài viết nhắc nhở chúng ta rằng, cho dù người chúng ta yêu thương nhất trên đời này là mẹ, nhưng dường như hầu hết chúng ta lại rất ít khi, thậm chí là chưa từng, nói ra điều ấy mỗi ngày!

Sự hy sinh và hạnh phúc gia đình

Hoàng Phong

            « Sự thụ thai và hình thành của một đứa bé đòi hỏi một khung cảnh đạo đức và một thái độ tinh thần thật đặc biệt.

            Các khoa học gia cho biết ngay từ lúc đứa bé còn nằm trong bụng, trạng thái tâm thần của người mẹ đã bắt đầu ảnh hưởng đến nó. Sự an bình trong tâm thức của người mẹ  trong thời gian mang thai tác động rất tích cực đến đứa bé sinh ra sau này.

            Trái lại, nếu tâm thần của người mẹ mang tính cách tiêu cực – chẳng hạn như giận dữ hay mang đầy thất vọng trong lòng – thì sẽ làm phương hại đến sự phát triển bình thường và lành mạnh của đứa bé », (Lời giảng của Đức Đạt-lai Lạt-ma).

            Khi còn trong bụng mẹ hài nhi đã phải gánh chịu ảnh hưởng từ những buồn vui của người mẹ, huống chi một đứa bé đã lớn khôn, đã biết suy nghĩ để nhận ra những nỗi khổ tâm, những thất vọng trong lòng mẹ và cảm thấy bất lực không giúp gì được cho mẹ.

Sự khổ tâm của người mẹ tất nhiên cũng gieo vào lòng con mình những đau buồn thật kín đáo và sâu đậm, ảnh hưởng đến cuộc đời của nó trong tương lai. Nếu người mẹ không thổ lộ được những nỗi đau buồn của mình và không có người thân nào chung quanh hiểu được những nguyên nhân làm cho mình buồn khổ thì đứa bé nào đủ sức để bày tỏ sự lo âu và thất vọng trong lòng nó. Những đau buồn của cha mẹ sẽ đè nặng trong lòng con cái suốt cuộc đời của chúng sau này.

Điều giản dị

Nhạc và lời: Không Pháp

Điều giản dị (tôi cần nơi em)2x

Hãy là cung trầm trong vũ khúc mùa thu

(Đâu cần làm gì)3x

Cứ hồn nhiên như chính em

Rồi em sẽ thấy đất nồng nàn từ thuở

Nét trinh nguyên hoa thắm nở trên cành.

Điều giản dị (tôi cần nơi em)2x

Hãy là cây rừng trong rừng cây

(Đâu cần gì nhiều)3x

Xin hãy cùng đứng vững bên nhau

Rồi em sẽ thấy cả cánh rừng tràn nhựa

Vút lên cao xanh lồng lộng khung trời.

Thư pháp

Hiểu và thương

Nhạc và lời: Chân Pháp Trì

Tha thứ và thương yêu

Viết bởi Pháp Đăng

Bảo Châu thương mến,

Thạch Lang thật vui sướng được lắng nghe Bảo Châu tâm sự. Bảo Châu biết rõ ràng về sự vận hành của tâm ý quá đi, đó là bước đầu quan trọng trong đời sống thiền tập. Thấy rõ sự ghét bỏ làm cho trái tim co rúm lại và làm lớn lên tính tự hào thì ta đâu có thể tiếp tục hành xử như thế. Có phải không em?

Theo duy biểu học, tâm hành chán ghét gồm có chủ thể ghét tức là ta và đối tượng ghét là người kia. Có nghĩa là ta bị ảnh hưởng trực tiếp năng lượng ghét bỏ ấy. Bảo Châu có biết hay không? Người tán tỉnh đùa cợt đang có mặt đầy dẫy khắp mọi nơi, bởi nó là bản năng tính chất của con người được biểu hiện từ các hạt giống cô đơn, thiếu thốn, thương yêu, chú ý, làm đẹp, ham muốn và đam mê. Mà là con người thì ai cũng có các nhu yếu ấy. Điểm khác biệt là hạt giống tán tỉnh đùa cợt có người mạnh kẻ yếu, n

gười thô kẻ tế mà thôi, trừ những ai chuyển hóa gần hết các chất liệu quyến rũ, đam mê, ham muốn trong tâm hồn.

Dù sao đi nữa, người

kia đã từng giúp đỡ trong công việc nấu ăn, rửa dọn, quét lá, làm vườn, lặt rau, nghĩa là ít nhất có một lần nuôi dưỡng sự sống của ta, mà ta lại ghét bỏ người ấy thì làm sao trái tim ta có thể lớn lên cho được? Nhìn

sâu hơn, ta thấy nỗi ghét bỏ này có mặt trong ta từ thời thơ ấu. Do trong quá khứ, ta đã từng ghét những người tán tỉnh đùa cợt, cho nên ta đổ nỗi ghét bỏ này lên người trong hiện tại. Hiện tượng này tâm lý học Tây phương gọi là phỏng lên “projection”. Ta hãy nhận diện để chuyển hóa sự chán ghét, tính đổ lỗi ấy đi mà chớ nên tránh né người ấy suốt đời. Cũng có thể, người kia chỉ là nạn nhân của sự ghét bỏ trong ta. Người ấy tán tỉnh đùa cợt (flirt). Ừ, thật đấy! Nhưng người ta vẫn còn biết tu tập, còn có các đức tính tốt đẹp, chưa làm gì nên tội lỗi so với những kẻ giết người cướp của. Nếu người ấy có hành động nào không tốt thì gia đình, học đường và xã hội sẽ giáo dục. Vậy thì, tại sao ta lại ghét bỏ làm gì cho khổ thân? Cô giáo cũng đâu có chán ghét và tránh né người ấy mặc dù người ấy từng làm nhiều lầm lỡ.

Bảo Châu ơi! Ta hãy tội nghiệp và xót thương cho sự yếu kém của người ấy. Người đó biết rõ ta không ưa thích gì anh, nhưng

anh vẫn chưa một lần nói nặng lời hay làm gì tệ hại đối với ta. Người đó có thể đang có cảm giác ngại ngùng, sợ hãi và mặc cảm tủi thân, thế mà vẫn đối xử dễ thương với ta. Bụt đã dạy: “Thù ghét là ngọn lửa thiêu đốt thân tâm.”[1] Nếu không thử cởi mở, không tới gần, không chào hỏi, không thấy nét đẹp, không có một chút xót thương, thì trái tim ta sẽ mãi mãi là nhỏ bé, chứa đầy sợ hãi, nghi ngờ, trách móc. Nghĩa là ta chưa thật sự có hạnh phúc, vì thế tình thương trong ta càng ngày càng trở nên mòn mỏi, nhỏ nhoi. Trong bài thơ ‘Dặn Dò’, Sư Ông bảo:

Bí Rợ

Lữ

Bí Rợ là tên một con mèo. Nó được sinh ra vào mùa bí rợ chín. Lông nó màu vàng cam. Khi nằm cuộn tròn, nó giống như một trái bí rợ nho nhỏ.

Sức khoẻ con Bí Rợ không tốt lắm. Nó bị tiêu chảy từ hồi nhỏ. Chúng tôi mua thuốc cho nó uống. Nó uống

thuốc, hết tiêu chảy, nhưng vẫn ốm o, bệnh hoạn.

Giữ gìn và chăm sóc tình yêu

(Pháp Thoại T.T. Thích Thái Hòa giảng tại chùa Phước Duyên, ngày 22 - 12 - 2002 cho hai phật tử Châu Khắc Tú và Dương Phước Đông Hải, do các đệ tử: Đông Hải, Nhuận Từ Nguyên, kính ghi, đệ tử Nhuận Tịnh Phương, Nhuận Viên Như vi tính).

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Thưa đại chúng!

Hôm nay là ngày 19 tháng 11 năm Nhâm Ngọ, tức là ngày 22 tháng 12 năm 2002, Đại chúng vân tập tại ngôi chánh điện chùa Phước Duyên để làm lễ cầu an và cầu nguyện cho buổi lễ tác thành tình yêu đôi lứa cho hai Phật tử: Châu Khắc Tú và Dương Phước Đông Hải. Xin đại chúng hãy nhất tâm cầu nguyện cho hai Phật tử này đi đến với nhau trong đời sống lứa đôi, ở trong cõi người ta có nhiều hạnh phúc và an lạc. Và trong buổi lễ này Thầy thay mặt Tam Bảo, thay mặt Chúng Tăng chia sẻ bài pháp thoại đến hai con Châu Khắc Tú và Dương Phước Đông Hải như sau:

Hai con sau một thời gian tìm hiểu nhau và thấy có những điều tương đồng, cho nên đã quyết định đi đến đời sống tình yêu lứa đôi để cùng nhau xây dựng hạnh phúc ở trong cõi người ta. Ước muốn đó của hai con đã được cha mẹ, chú bác, cô dì của hai dòng họ đồng ý tán thành và nay tạo cơ duyên để đưa hai con đến trước ngôi Tam Bảo làm lễ cầu an và xin Thầy chia sẻ pháp thoại, để hai con xem đó như là hành trang, nhằm duy trì hạnh phúc của mình trong đời sống tình yêu lứa đôi.

Hai con quý mến,

Trong chất liệu của tình yêu lứa đôi, trong trái tim của tình yêu lứa đôi có chất liệu của dông bão, nhưng cũng rất nhiều chất liệu của sự bình an và hạnh phúc. Nếu trong trái tim tình yêu lứa đôi nó khởi dậy chất liệu của dông bão, thì nó sẽ đánh mất hai con và nó sẽ đánh mất sự tốt đẹp quan hệ giữa hai gia đình và nó sẽ làm cho hai con không còn hội tụ được với nhau. Và hai gia đình không còn nhìn nhau một cách an toàn, một cách dễ thương. Bởi vậy, ở trong đời nhiều người đã thiết lập tình yêu lứa đôi, tình yêu gia đình, nhưng mà có rất nhiều gia đình đã đổ vỡ, rất nhiều người con trai, con gái đã phải chia tay nhau, dù họ có đến một đứa con, hai đứa con, có người đến cả năm đứa con, có người đã làm ông nội, bà ngoại mà cũng chia tay nhau, là bởi vì chất liệu dông bão trong trái tim của Tình yêu, nó khởi lên và thổi một cách dữ dội, khiến cho hai người phải chia tay. Tuy nhiên, trong trái tim của tình yêu vẫn có những chất liệu rất đầm ấm, dễ thương, an toàn, nếu ta biết thiết lập tình yêu lứa đôi bằng những chất liệu sau đây:

Sương mai

Chân Pháp Từ

Sương mai lưu luyến trên cành lá
Những cánh chim rừng thoáng vụt ra,
Còn mong chi nữa này sao sáng!
Lãng phí một đời kiếp Kinh Kha.

Một bóng trẻ thơ còn bú sữa
Một thân mờ mắt lão cụ già.
Trời, mây, non, nước còn đứng mãi.
Tàu đi rồi sẽ đến sân ga.

Bí mật của Suối nguồn tươi trẻ

Wenndy Waxman

Denny Waxman là một người thầy nổi tiếng thế giới, một chuyên gia tư vấn và là tác giả cuốn “Sổ tay đời sống vĩ đại” về vấn đề chăm sóc sức khỏe. Ông nổi tiếng nhất sau khi bác sĩ Satillaro chữa khỏi bệnh ung thư tiền liệt tuyến và giúp ông này viết cuốn “Vui sống tự nhiên”.


Tôi xin biếu tặng các bạn một số bí mật của suối nguồn tươi trẻ mà không cần phải có một sự can thiệp của một là thuốc tiêm, một loại hooc-môn collagen nào hoặc không cần giải phẫu thẩm mỹ nào. Nhưng trước hết chúng ta hãy thống nhất với nhau xem tuổi trẻ là gì? Nếu chúng ta nghĩ về tuổi trẻ, chúng ta cho rằng đó là một năng lượng trong sáng dễ bùng nổ, một đức tính tò mò mạo hiểm, thử thách. Tuổi trẻ không phải dựa trên các khái niệm. Nó không mang nhiều lý luận, nhiễu loạn, trách nhiệm, vì những thứ đó làm chúng ta chóng già. Ngày nay, thời văn minh tuổi trẻ của con người ngày càng thu ngắn lại. Khi tôi còn bé thì còn chưa xuất hiện từ “stress” là gì. Ngày nay, chúng ta thấy thanh niên họ ôm đồm rất nhiều công việc và họ phải gánh vác rất nhiều cái gọi là “trách nhiệm” nên họ thường phàn nàn họ bị stress và không có thời giờ làm việc này việc kia vì họ luôn rất bận. Trong khi đó, tuổi dậy thì ngày càng đến sớm hơn. Có nhiều trường hợp, 8, 9 tuổi đã dậy thì. Do đó, nhiều thanh niên không còn tuổi trẻ nữa vì họ quá người lớn so với tuổi theo nhiều cách biểu hiện và tuổi trẻ ngày càng co rút lại và hầu như biến mất ở thanh niên hiện đại.

Ngày xuân bói Kiều

Làng Mai

                    Nếu ai muốn thấy và muốn hiểu

                    Chư Bụt có mặt trong ba đời

                    Người ấy cần quán chiếu pháp giới

                    Tất cả đều do tâm mà thôi

                        (Kinh Hoa Nghiêm)

Bói Kiều là tham khảo ý kiến cụ Nguyễn Du, ni sư Giác Duyên và đạo cô Tam Hợp về tình trạng hiện tại của mình và để biết tu tập tiếp xử cách nào cho có hạnh phúc và thành công trong năm tới. ‘Thác là thể phách, còn là tinh anh’, tuy hình hài cụ Tiên Điền không còn, nhưng tinh anh của thi hào vẫn còn mãi mãi trong ta, chung quanh ta và trong sức sống của dân tộc. Tại làng Mai, ai bói Kiều cũng tắm tắc khen là linh nghiệm.

Muốn tham vấn, phải tới trước bàn thờ Phật và tổ để lạy ba lạy thật cung kính, rồi ngồi xuống đặt tay vào thành chuông, thở ba lần rất chánh niệm rồi đưa tay vào chuông bốc lên một quẻ. Cụ Nguyễn Du cũng như ni sư Giác Duyên đều là tổ tiên tâm linh và nghệ thuật của tất cả chúng ta.

Quẻ ấy được trao cho vị có nhiệm vụ đoán quẻ. Vị này là một người có kiến thức về văn chương truyện Kiều, có khiếu tâm lý và nhận xét, và nhất là có kiến thức Phật pháp và kinh nghiệm tu tập. Trong lúc quẻ được một người ngâm lên, mọi người có mặt đều thực tập theo dõi hơi thở. Nên có tiếng đàn phụ họa giọng ngâm. Thời gian này là để vị đoán quẻ chiêm nghiệm.

Về cách đoán quẻ, thường thường ở làng Mai, các Thầy, các Sư Cô và các vị Cư Sĩ hay theo phương pháp sau đây:

Thư pháp

Nhận diện và thay thế

Nếu lòng tham của ta được nhận diện và thay thế như vậy, tức là chính ta đã tích cực góp phần vào việc diệt trừ tận gốc mọi tệ nạn xã hội, mà trong đó có cả tệ nạn trộm cắp.

Ta nhìn xuyên suốt lịch sử phát triển của xã hội loài người, thì không có bất cứ một xã hội nào, mà chính quyền không chủ trương và nỗ lực trừ diệt nạn trộm cắp, nhưng mà nạn trộm cắp thì không có xã hội nào diệt sạch.

Xã hội kém phát triển và kém văn minh, thì việc trộm cắp cũng xảy ra theo cách kém phát triển và kém văn minh như xã hội ấy. Và nếu xã hội phát triển và văn minh, thì nạn trộm cắp cũng xảy ra theo cách của một xã hội phát triển và văn minh ấy.

Và tất cả chính quyền trong các xã hội ấy, đều có những luật pháp để bài trừ nạn trộm cắp, nhưng nạn trộm cắp vẫn tồn tại theo sự tồn tại của xã hội mà chính quyền ấy đang điều hành.

Tại sao? Vì chính quyền lãnh đạo của những xã hội ấy, chỉ nỗ lực trừ diệt nạn trộm cắp của xã hội, mà không nỗ lực diệt trừ lòng tham nơi con người. Chính lòng tham của con người mới tạo ra nạn trộm cắp của xã hội chứ? Nếu ta chỉ nỗ lực diệt trừ nạn trộm cắp ở nơi xã hội, mà không nỗ lực diệt trừ lòng tham nơi con người, thì chẳng khác nào một người nhổ cỏ cú. Ngày nay ta nhổ nó, ngày mai nó lại tiếp tục lên lại mạnh hơn. Vì gốc của cỏ cú chưa bị ta đoạn tận.

Nghệ thuật ẩm thực dưỡng sinh

Bác sĩ Nguyễn Ý-ĐỨC

Từ trên 2000 năm trước, cha đẻ của nền y học Tây Phương Hippocrates đã chủ trương rằng để phòng ngừa và điều trị một số bệnh tật, ta chỉ cần áp dụng những chế độ ăn uống cân bằng hợp lý và sống hòa thuận với luật lệ thiên nhiên.

Rồi đến các hoàng Đế bên Trung Hoa xưa, ngoài việc trị quốc an dân còn chỉ dẫn dân chúng về bệnh tật cũng như cách sản xuất lương thực và sử dụng những món ăn cần thiết để duy trì sức khỏe.

Các vị danh y Tuệ Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông của Việt Nam mình đều nhấn mạnh vai trò quan trọng của ẩm thực trong việc ngăn ngừa và chữa trị một số bệnh. Các ngài đã chủ trương:

“Muốn cho phủ tạng được yên;

Bớt ăn mấy miếng, nhịn thèm hơn đau”.

Hoặc

“ Chết vì bội thực cũng nhiều,

Ngờ đâu lại có người nghèo chết no.”

Coi như vậy thì ta thấy dinh dưỡng có ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe con người.

Theo Hiệp Hội Y Khoa Hoa Kỳ, Khoa học Dinh Dưỡng là môn học về:

· Thực phẩm và các chất dinh dưỡng;

· Tác dụng của chất dinh dưỡng tới sức khỏe và bệnh tật;

· Diễn tiến mà cơ thể tiếp nhận, tiêu hóa, hấp thụ, chuyên trở, sử dụng và sa thải cặn bã của thực phẩm ra ngoài.

Còn dinh dưỡng là diễn tiến trong đó thực phẩm được đưa vào cơ thể và cách thức cơ thể sử dụng những thức ăn đó vào các nhu cầu của tế bào, cơ quan.

Thương yêu

Hòa thượng Thích Nhất Hạnh

Chúng ta ai cũng đã có thương, nhưng có lẽ ít người có cơ hội tính sổ lại tình thương của mình, xem thử ta đã khổ đau như thế nào trong khi thương, đã hạnh phúc như thế nào trong khi thương, và đã học được gì trong quá trình thương yêu, khổ đau, và hạnh phúc đó. Thật ra phần lớn trong chúng ta bận rộn rất nhiều và chưa có cơ hội để ngồi lại và làm việc tính sổ ấy. Khi tính sổ như vậy, chúng ta có thể học được rất nhiều từ những kinh nghiệm thương yêu, khổ đau, và hạnh phúc của chúng ta. Chúng ta thương cha, thương mẹ, thương con, thương cháu, thương trời, thương đất. Chúng ta thương nhiều thứ lắm. Mỗi người trong chúng ta nên để ra chừng bẩy ngày để suy nghĩ, take a vacation, không làm gì hết, suốt ngày chỉ tính sổ thương yêu mà thôi. Và ta phải nhìn cho sâu, phải thành thật, để có thể bắt đầu thấy được bản chất của tình thương cũng như của những khổ đau, khó khăn, và hạnh phúc mà tình thương ấy đã đem tới. Từ đó chúng ta sẽ rút ra những kinh nghiệm và sẽ chuyển hóa được tình thương để tình thương ấy bớt gây đau khổ cho mình và cho người, và cũng để bắt đầu tạo thêm hạnh phúc cho mình và cho người mình thương. Chúng ta thương, nhưng thực sự ít ai biết được bản chất của tình thương. Nếu chúng ta biết thực tập chánh niệm và quán chiếu thì chúng ta sẽ có cơ hội nhiều hơn để hiểu biết và chuyển hóa bản chất của tình thương trong ta.

Nhà văn Pháp Antoine de St. Exupéry, tác giả quyển "Hoàng Tử Bé" (Le Petit Prince), có nói: "Thương nhau không phải là nhìn nhau, mà là cùng nhìn về một hướng" ("Aimer, ce n"est pas se regarder l"un l"autre, c"est regarder ensemble dans la même direction."). Chúng ta thử xét xem lời tuyên bố của ông có đúng không?

Làng tôi

Chân Pháp Từ

Tiếng gà nhảy ổ vẳng vang vang
Với tiếng chim ca với gió ngàn,
Với chân bé bỏng đi từng bước,
Xuân về mấy độ chốn lâm san.

Bắt đầu chế độ ăn Thực dưỡng như thế nào?

Herman Aihara

Thực dưỡng không phải là một cách nấu nướng khác biệt hay là việc hạn chế ăn uống mà là sự sắp xếp trong cách ăn. Chúng ta phải có một chế độ ăn hợp lý nếu muốn có tình trạng sức khỏe tốt và trạng thái tinh thần sảng khoái. Ốm đau không là gì nhưng sự xáo trộn cần phải được sắp xếp lại.

Thực dưỡng dạy chúng ta cách nhận biết và hình thành sự ngăn nắp trong cuộc sống. Bước đầu tiên là ăn các loại ngũ cốc và rau tươi trồng theo mùa. Bạn cần tránh các thức ăn công nghiệp như đồ hộp, thực phẩm đông lạnh và các loại hoa quả nhiệt đới. Ngũ cốc và các loại tảo biển, dù là chúng có xuất xứ ở nước ngoài, đều có thể ăn được trong quá trình áp dụng Thực dưỡng miễn là chúng không có hóa chất. Ngũ cốc được trồng ở hầu hết các vùng ôn đới vì chúng có điều kiện thích nghi với đất cũng như với sự thay đổi khí hậu tốt. Rong biển thì có thể phát triển trên từng dặm dưới đại dương.

Nàng tiên dịu hiền

Lữ

Giận là gì? Nó chỉ là một thoáng hiểu lầm ở trong cái đầu của mình. Em cho cái đầu của em một chút xíu không gian, một chút xíu thời gian; em chỉ cần đi chơi một vòng ở đâu đó rồi quay về nhà, và thấy mình hết giận. Em hết giận như một phép lạ vừa xảy ra trên thế gian này. Em sẽ biết mỉm cười với nắng ấm và gió mát của mùa xuân. Em bớt nhức đầu, sổ mũi. Lời nói của em trở nên dịu dàng và ngọt ngào hơn.

Vậy mà em vẫn giận. Em trách anh đủ thứ. Nếu không có anh, em sẽ hạnh phúc hơn sao? Em đừng dại dột nghĩ vậy. Không có anh, em sẽ thấy khoẻ, đâu chừng đôi ba tuần gì đó, rồi cơn giận cũng sẽ quay trở lại. Em sẽ giận một người khác, hay là em quay lại giận chính em. Đã bao nhiêu lần, em giận chính mình, trách móc tự thân đủ chuyện. Những lúc đó, em cũng khổ lắm chứ. Cái khổ nhất là em không thể xa lìa chính em được.

Nhưng em có thể lìa xa anh. Em muốn anh đi cho khuất mắt em. Nhìn anh, thì cơn giận của em nổi dậy. Đôi mắt của em trở nên thật hung dữ. Em nói sao? Em cũng không muốn hung dữ như vậy hả? Anh biết chứ, có ai muốn mình trở thành một bà chằn đâu. Anh nhớ, lần đầu gặp em, anh thấy nơi em một nàng tiên dịu hiền. Nụ cười của em khoe ra hai hàm răng trắng đều. Cả đôi mắt của em cũng biết cười.

Thư pháp

Tình và nghĩa

Hòa thượng Thích Nhất Hạnh  

    

Trong tiếng Việt có chữ Tình 情 và chữ Nghĩa 義. Chữ Nghĩa rất là khó dịch ra tiếng Pháp, tiếng Anh. Chữ Tình mà viết ra chữ Hán thì có chữ tâm忄 tức là trái tim phía bên trái. Bên phải có chữ thanh 青 là màu xanh, trái tim màu xanh. Ban đầu thì màu xanh mà về sau nó có thể biến thành màu khác, nhưng làm sao đừng để nó thành màu đen.

Tình ban đầu thường rất bồng bột, nóng bỏng, có tính đam mê. Khi con người bị năng lượng của tình chiếm cứ thì họ không được an ổn lắm. Ăn không an mà ngủ cũng không an, họ như đang bị đốt cháy. Tình là ngọn lửa. Người nào qua cầu rồi thì mới hay. Vướng vào chữ tình rồi thì khó an trú trong hiện tại lắm. Cứ nghĩ tới giây phút mình sẽ được gặp người đó, được ngắm người đó, ngồi ngắm đủ no rồi, khỏi ăn. Càng nhiều trở ngại chừng nào thì đam mê đó càng lớn. Trở ngại là chất liệu làm cho tình càng lớn. Dễ dàng quá thì tình không lớn mạnh.

Ngày xưa khi chưa có e-mail, chưa có téléphone, đôi khi mình đợi một lá thư tình cả tuần này sang tuần khác. Đáng lý hôm qua lá thư tới rồi, nhưng sao nó chưa tới?

Mình đợi suốt hai mươi bốn giờ đồng hồ cho đến lúc ông phát thư đi ngang trước ngõ. Ông thường đến lúc mười giờ sáng, thì chín giờ mình đã bắt đầu đứng đợi. Ông phát thư sáng nay sao đi trể quá, đi chậm quá, mình đếm từng bước của ông đi. Nếu ông đi ngang mà không dừng lại thì mình buồn lắm, lại phải đợi thêm hai mươi bốn giờ đồng hồ nữa. Tây Phương họ ví khi yêu như bị té (tombé d’amour), đang đi bình thường tự nhiên té xuống. Người Việt Nam thay vì nói bị té thì nói ốm. Tây Phương cũng nói ốm. Nguyễn Bính có hai câu thơ :

Gió mưa là bệnh của trời.

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.

Tình yêu đích thực(phần II)

Hòa thượng Thích Nhất Hạnh

Thực tập uy nghi

Một sư cô ở xóm Mới kể với tôi: Một cô thiền sinh yêu một người đàn ông, cô rất yêu và cảm thấy rất cần người đàn ông đó. Nhưng khi họ có sự liên hệ tình dục với nhau thì tình yêu tan vỡ trong nhiều tháng trước khi cô có thể tìm cách xây dựng lại. Có thể tại vì hai người hiểu nhau quá ít và sự chung đụng xác thịt không giúp hai người tạo thêm sự hiểu biết, thương yêu và hạnh phúc. Câu hỏi của cô là có thể có được tình yêu chân thật mà không cần có sự gần gũi về thân thể hay không? Cô cảm thấy cô cần tình yêu mà không cần tình dục. Chúng ta được học rằng thân và tâm không phải là hai thực thể riêng biệt, cái gì xẩy ra cho thân thì có ảnh hưởng tới tâm và ngược lại. Bụt dạy thân tâm nhất như, tâm dựa trên thân mà biểu hiện và thân cũng dựa trên tâm mà biểu hiện. Khi thương một người thì mình phải tôn trọng người đó, không những tôn trọng tâm mà còn tôn trọng cả thân của người đó. Mình tôn trọng thân thể của mình và thân thể của người kia tại vì thân thể của mình chính là mình. Tình yêu chân thật phải có chất liệu của sự tôn trọng. Theo phong tục Á đông mình phải đối xử với người bạn hôn phối như một vị khách. Không những trước khi cưới mà sau khi cưới mình cũng phải tôn trọng vợ hay chồng của mình. Muốn tôn trọng người kia thì trước hết mình phải tôn trọng mình. Tôn trọng là bản chất của tình yêu.

Trong gia đình Việt Nam cha mẹ có lối giới thiệu con mình với khách rất phong nhã. Họ gọi đứa con tới khoanh tay cuối đầu chào khách để khách thấy con họ đẹp như thế nào và họ nói với con vài câu như:

-         Con có thương ba con, con có thương mẹ con không?

Đứa con trả lời:

-         Dạ có, con có thương ba, con có thương mẹ.

-         Vậy con thương con để ở đâu?

-         Dạ con thương con để trên đầu.

Ở xóm Thượng, nếu để ý quí vị sẽ thấy trong các buổi lễ các thầy phải đắp y và họ sử dụng y và kinh với sự kính trọng tại vì đó là giáo pháp. Mình tới gần một thầy chắp tay xá, thầy sẽ tìm chỗ để y xuống để chắp tay xá lại mình và nếu không tìm được chỗ thích hợp thì thầy sẽ đội y lên đầu. Đầu là chỗ trang trọng nhất dành cho y và kinh giống như một bàn thờ. Đầu mình là để thờ cha mẹ, ông bà, tổ tiên nên người Việt nam không bao giờ sờ đầu người  khác nếu không thật thân thiết với người đó. Đầu cũng là một trong những chỗ cấm kỵ của thân thể tại vì đầu là bàn thờ để thờ Bụt, thờ tổ tiên. Đây là vấn đề văn hóa. Có những chỗ khác của thân thể cũng được coi là những chỗ cấm kỵ mà người khác không được đụng tới. Cũng như có thành trì của vua chúa, có thành phố cho dân chúng ở và dân chúng không được phép xâm nhập vào thành trì của vua chúa, nếu không tôn trọng luật lệ thì sẽ bị bắt và bị chặt đầu. Trong thân thể con người, nam cũng như nữ, có những vùng mà mình phải tôn trọng và không được phép động tới. Nếu động tới thì cũnggiống  như khi xâm nhập vào cấm thành, mình sẽ bị chặt đầu. Không chỉ người Á Châu mà người Tây phương cũng cảm thấy như vậy. Khi trẻ con bị lạm dụng tình dục thì nó đau khổ rất nhiều, có người đã xâm nhập vào cấm thành mà đứa trẻ thì không đủ sức để tự bảo vệ cho mình. Có những đứa trẻ bị lạm dụng tình dục lúc mới có 9, 10 tuổi, nó đau khổ vô cùng và oán trách cha mẹ đã không bảo vệ được cho nó. Vì vậy sự liên hệ giữa con cái và cha mẹ trở nên rất khó khăn. Vì có sự khó khăn trong sự liên hệ với cha mẹ nên sau này khi lớn lên những đứa trẻ đó cũng có khó khăn trong sự liên hệ với bạn bè và người yêu. Số trẻ em bị lạm dụng tình dục rất cao, theo thống kê thì ở Mỹ có 5-15% trẻ em trai và 15-35% trẻ em gái bị lạm dụng tình dục. Con số như vậy là rất cao. Khi bị lạm dụng tình dục thì đứa trẻ sẽ đau khổ suốt cả đời tại vì nó không tôn trọng thân thể của nó và trong gia đình hay trong trường nó cũng không được dạy phải tôn trọng thân thể của mình và của người khác.

Trong đạo Bụt, khi mới vào tu làm sa di hay sa di ni thì mình được dạy uy nghi, mình có giới luật và có uy nghi. Trong Khổng giáo chữ lễ có nghĩa là uy nghi. Trong gia đình cha mẹ thường quá bận rộn nên đã để những người ở ngoài hay chính những người trong gia đình có cơ hội lạm dụng tình dục con cái mình. Vì vậy chúng ta phải thực tập uy nghi trong gia đình và trong trường học. Có khi trẻ con bị thầy giáo hay bị người lái xe bus đưa đón học sinh lạm dụng tình dục. Có khi trẻ con bị chính cha mẹ, chú, bác hay anh lớn của nó lạm dụng tình dục. Chúng ta quá bận rộn, chúng ta không có thì giờ chăm sóc trẻ con như một người anh, một người chị tâm linh.

Nếu người đàn bà duy nhất của xóm Thượng cảm thấy được an toàn là nhờ các thầy ở xóm Thượng có thực tập uy nghi. Các thầy được trang bị bởi giới luật và uy nghi nên có thể tạo ra một được môi trường an toàn. Nếu quí vị là nhà làm luật, là nhà chính trị, là phụ huynh, là nhà giáo dục thì quí vị hãy để ý tới vấn đề này. Chúng ta có thể áp dụng giáo pháp Bụt  dạy vào sự tổ chức đời sống của mình trong gia đình, trong học đường và trong xã hội để có thể  bảo vệ mình và con cái mình.

Là một thầy tu khi đi ra ngoài thì mình phải đi với đệ nhị thân của mình. Tại Làng Mai chúng ta có sự thực tập đệ nhị thân. Khi một sư cô đi ra ngoài thì luôn luôn có một sư cô khác hay một nữ cư sĩ đi cùng, một sư cô không bao giờ được đi ra ngoài một mình. Đó là sự thực tập giới luật và uy nghi. Chúng ta phải ghi nhớ điều đó để có thể cùng nhau tổ chức lại đời sống trong một môi trường an toàn cho mình và cho con cái mình.

Thiền hành yếu chỉ(phần 2)

Chọn lựa đối tượng

Mục đích của thiền hành là sự tỉnh thức và an lạc. Tỉnh thức và an lạc cần được liên tục, vì vậy ta sử dụng tới hơi thở, bước chân con số và nụ cười. Sự phối hợp bốn yếu tố này tạo nên niệm lực và định lực. Niệm là sự tỉnh táo là không quên lãng, sự có mặt của ý thức và sự nhớ biết. Chữ niệm vốn được dịch từ Phạn ngữ smrti; tiếng Pali là sati. Còn định là sự ngưng tụ, tập trung trạng thái không tán loạn và không đi lạc của tâm thức. Thiền hành tạo ra niệm, định và sự an lạc. Tuy vậy, không nhất thiết là bạn phải quy tụ được cả bốn yếu tố hơi thở, con số, bước chân và nụ cười bạn mới đạt được chánh niệm và sự an lạc. Có khi chỉ cần bước chân mà thôi bạn cũng đủ có chánh niệm và sự an lạc rồi. Khi chánh niệm và sự an lạc ấy rời rạc và không được liên tục bạn mới cầu viện tới hơi thở con số và nụ cười. Phối hợp hơi thở, con số và bước chân là điều mà ai cũng có thể làm được. Nhưng khi bạn đặc trọng tâm của sự chú ý vào bước chân thì ý thức về hơi thở và con số yếu đi, như khi ta cắm lò sưởi điện vào thì bóng đèn lu bớt. Ðiều đó không sao nếu bạn vẫn duy trì được chánh niệm nơi bước chân. Bạn hỏi: nếu dồn hết niệm lực vào bước chân để quán tưởng, ví dụ quán tưởng bông sen đang nở dưới chân mình, thì làm sao còn thấy được màu nhiệm khác như ngõ trúc mát hay bờ lúa thơm? Ðúng vậy, môi trường của định càng lớn thì định bị yếu đi. Nếu bạn chọn bông sen thì bạn hãy chú ý tới bông sen thôi. Nếu bạn chọn trái đất thì bạn chỉ chú ý tới trái đất khi nó xuất hiện. Bàn chân bạn đặt trên mặt đất, tức thì bạn thấy tất cả đại địa dưới bàn chân bạn. Ðại địa là trọn vẹn cả trái đất. Bạn có thể đồng thời thấy bàn chân bạn và cả quả địa cầu xanh.

Nếu bạn muốn chú ý tới lúa thơm, tre mát, hoặc cây lá, mây trời, thì bạn đứng lại. Duy trì hơi thở, bạn nhìn ngắm tất cả những thứ ấy theo thứ tự chú ý của bạn. Bạn cũng có thể nở nụ cưới hàm tiếu và duy trì nụ cười ấy mà không thấy gì trở ngại. Một lát sau, bạn lại tiếp tục thiền hành, và chú ý tới bước chân.

Quán ngữ thay cho con số

Con số bước chân bạn có thể thay thế bằng những lời quán ngữ. Ví dụ nhịp thở của bạn là 3-3 và bạn đang quán tưởng tới bông sen nở dưới chân bạn thì bạn có thể thầm niệm: "bông sen nở/bông sen nở". Nếu là 2-3, thì bạn có thể thầm niệm "sen nở/bông sen nở". Nếu bạn muốn quán tưởng đại địa, bạn có thể mật niệm "hành tinh xanh/hành tinh xanh" (3-3) hoặc "bước trên hành tinh xanh/bước trên hành tinh xanh" (5-5) hoặc "bước trên hành tinh xanh/tôi bước trên hành tinh xanh" (5-6). Bạn hãy tìm ra quán ngữ với số ám thích hợp.

Nếu bạn tu tịnh độ, bạn có thể niệm "A Di Ðà Phật/A Di Ðà Phật" (4-4) hoặc "Nam Mô A Di Ðà Phật/Nam Mô A Di Ðà Phật" (6-6). Phương pháp này dể áp dụng cho những dân tộc mà tiếng nói là đơn âm. Tôi đã từng thấy nhiều thiền sinh tây phương áp dụng phương pháp này với ngôn ngữ đa âm của họ, và cũng thành công. Họ dùng những quán ngữ như "Walking on the green earth/I walk on the green earth" (6-6). Quán ngữ ấy nối liền hơi thở và bước chân đồng thời làm xuất hiện đại địa.

Minh họa hình ảnh mười động tác chánh niệm

Mười động tác chánh niệm được minh họa bằng hình ảnh do thầy Chân Pháp Bản -Người gốc Ý -vẽ

Mười động tác chánh niệm

Thực tập mười động tác chánh niệm giúp cơ thể thư giản, làm giảm thiểu những căng thẳng trong thân tâm. Cơ thể ta có khả năng tự điều trị những bệnh tật tuy nhiên điều này chỉ thực hiện được khi cơ thể ở trong trạng thái hoàn toàn buông thư. Ban biên tập xin giới thiệu đến các bạn mười bài tập kết hợp với hơi thở có ý thức. Bạn có thể áp dụng những bài tập này sau những giờ học tập hoặc làm việc căng thẳng. Nếu thực tập đúng và đều đặn, nó không chỉ giúp bạn đơn thuần về mặt rèn luyện cơ thể mà còn phát triển về mặt tâm linh.

Động tác thứ nhất:

Đứng thẳng, người hướng về phía trước, hai tay thả lỏng, hai chân hơi giạng ra. Thở vào, từ từ đưa hai cánh tay lên về phía trước ngang vai, tay không cứng và lòng bàn tay hướng xuống. Thở ra, rút tay về vị trí ban đầu.

Tình yêu đích thực(Phần I)

Trang B phiên tả 

Đây là bài pháp thoại HT. Thích Nhất Hạnh giảng vào ngày 26 tháng 12 năm 2010 tại chùa Pháp Vân, xóm Thượng, Làng Mai, trong khóa tu mùa Đông.

Hôm trước chúng ta đã nghe bài pháp thoại nói về quê hương đích thực. Trong chúng ta có những người đã tìm thấy ngôi nhà đích thực của mình, nhưng cũng có người vẫn còn đang đi tìm kiếm. Chúng ta biết quê hương đích thực nằm trong mỗi con người mình và năng lượng chánh niệm giúp ta trở về với quê hương đích thực ngay bây giờ và ở đây. Tăng thân là ngôi nhà, là quê hương đích thực của mình.

Xây dựng ngôi nhà đích thực

Trong gia đình Việt Nam, người chồng thường gọi vợ mình là “nhà tôi” và người vợ cũng gọi chồng mình là “nhà tôi”. Trong sự liên hệ vợ chồng thì người kia là nhà của mình và mình cũng là nhà của người kia. Nhưng mình phải là ngôi nhà của chính mình trước rồi mình mới có thể là ngôi nhà của người kia. Đó là sự thực tập. Hiện nay, người Việt nam vẫn còn gọi vợ hay chồng mình là “nhà tôi”. Mình gọi như vậy và trong thực tế mình phải là ngôi nhà đích thực của chính mình trước rồi mình mới có thể là ngôi nhà đích thực cho người mình thương. Vì vậy chúng ta cần phải thực tập.

Tại Làng Mai, khi nghe tiếng chuông chúng ta dừng lại những suy nghĩ, nói năng và hành động. Chúng ta trở về chú tâm vào hơi thở vào và hơi thở ra:

Lắng lòng nghe, lắng lòng nghe

Tiếng chuông huyền diệu đưa về quê hương

Ngôi nhà đích thực có trong tôi, bây giờ và ở đây. Mình thực tập trở về ngôi nhà đó trong mỗi giây phút của đời sống hàng ngày tại vì mình chỉ thật sự cảm thấy thoải mái khi về nơi đó. Ngôi nhà đó luôn có mặt cho mình, vấn đề là mình có muốn và có biết cách trở về ngôi nhà đó không? Mình có thể trở về ngôi nhà quê hương bất cứ lúc nào. Ngôi nhà đó an toàn, thân thiết và thoải mái và chính mình phải làm cho ngôi nhà trở nên thoải mái và an toàn.

Tuần rồi tôi có gặp một cặp vợ chồng tới từ nước Anh. Họ tới Làng Mai tu tập hai tuần ở xóm Thượng. Bà vợ nói: “Lạ quá, lần này tôi ở trong một xóm có cả trăm người đàn ông, mà sao tôi lại cảm thấy rất an toàn. Tôi chưa bao giờ cảm thấy an toàn như vậy!” Ở xóm Thượng chỉ toàn là đàn ông và bà là người đàn bà duy nhất ở đó. Nếu bà cảm thấy an toàn thì nơi đó chính là nhà của bà tại vì nhà phải cho mình được cái cảm giác an toàn. Mình có đủ an toàn cho người kia không? Mình có đủ vững chãi để che chở, bảo hộ cho người mình thương hay không? Ông chồng cũng chia sẻ hai tuần qua là hai tuần hạnh phúc nhất trong đời ông.

Đó là công việc xây dựng tăng thân, xây dựng tăng thân là xây dựng ngôi nhà cho mình, nơi mà mình cảm thấy thoải mái, an toàn. Nếu mình không cảm thấy an toàn trong chính mình thì mình không phải là ngôi nhà cho chính mình và cũng không hiến tặng được một ngôi nhà cho người mình thương. Mình phải trở về chính mình, làm cho mình trở nên an toàn cho chính mình và cho người mình thương.

Nếu cảm thấy cô đơn, bơ vơ, đau khổ thì mình đừng bao giờ nghĩ rằng mình có thể tìm được an ủi trong sự liên hệ tình dục với người kia. Nó chẳng những không chữa lành được vết thương của mình mà còn tạo ra thêm đau khổ cho mình và cho người kia. Giới thứ ba của Năm giới nhắc nhở mình rằng sự thèm khát tình dục không phải là tình yêu, mà không có tình yêu thì sự liên hệ tình dục chỉ đem lại đau khổ cho mình và cho người kia. Mình không thể nào khỏa lấp được sự cô đơn và chữa lành vết thương của mình bằng tình dục. Mình phải học cách tự chữa trị cho mình, làm cho tự thân mình được thoải mái, làm một ngôi nhà đích thực cho mình, có được một ngôi nhà thì mình có gì để hiến tặng cho người kia. Và người kia cũng phải làm như mình, người kia cũng phải tự chữa lành vết thương, xây dựng một ngôi nhà trong tự thân, trở nên thoải mái và có thể hiến tặng cho mình một ngôi nhà. Nếu không thì người kia chỉ có thể hiến tặng cho mình sự cô đơn và khổ đau mà thôi.

Hát ru mẹ

Lữ

Đôi khi ta đi ngang qua một tai nạn. Nó tới thật bất ngờ, không có dấu hiệu gì báo trước, rồi chớp mắt, ta trở thành một nạn nhân. Tai nạn xảy ra trong phòng giải phẫu, chính bác sĩ cũng không ngờ, một mạch máu bị vỡ, và khi tỉnh ra mẹ tôi mới biết. Bà bị bại liệt nửa thân. Sau cơn hôn mê, tỉnh dậy, nhận ra tai nạn xảy ra với mình, câu đầu tiên bà thốt lên là: “Con ơi.” Bà gọi tôi.

Suốt đời, mẹ tôi sợ nhất là bị bại liệt. Mỗi khi giận con, bà hay nói: “Bây giờ má còn khỏe, còn tỉnh táo, tự chăm sóc mình được mà các con còn đối xử với má như vầy. Mai này, lỡ má bị bại liệt như bà ngoại, nằm yên một chỗ, lú lẫn, ăn rồi mà tưởng là chưa ăn, nói năng lộn xộn thì các con còn hất hủi má đến mức nào nữa.” Bà bị ám ảnh sẽ mang chứng bệnh của ngoại, và cuối đời thì bà bị bại liệt, nằm trên giường tới bảy năm rưỡi trước khi nhắm mắt, lìa trần.

Xây dựng gia đình

Hạnh Phúc Gia Đình 

Gia đình là môi trường hoàn hảo nhất để xây dựng đời sống tình cảm của con người; vậy nên tạo cho gia đình một không khí đầm ấm hạnh phúc tức cũng là đào tạo nên những con người có trái tim biết yêu thương, biết trách nhiệm.  Có biết bao nhiêu gia đình đã là những địa ngục trần gian khó thở và khó sống, ta quyết phải làm đủ mọi cách cho gia đình ta trở nên ấm cúng và đầy thương yêu.  

Chúng ta phải biết rằng con người không tình cảm thì không phải là con người.  Không biết yêu thương cha mẹ mình và anh chị em mình thì sẽ khó mà yêu thương được nhân loại.  Vì vậy cho nên Phật tử phải áp dụng phương pháp đạo Phật trong sự xây dựng gia đình mình thành một cộng đồng êm ấm và hạnh phúc.  Giáo lý duyên khởi, tứ diệu đế và bát chánh đạo cũng có thể áp dụng rất thích hợp vào đời sống gia đình.  Những Phật tử nào sắp lập gia đình hay vừa mới lập gia đình chớ nên khinh suất trong công trình xây dựng này, nếu không muốn tình trạng trở nên khó khăn về sau. 

Thư pháp

Mở hội

Mộc Lan

Em về

giọt sương vỡ oà

Trên cành

từng bàn tay xoè ra

hứng lấy tia nắng mai

Chim chóc mở hội

Có lời ai

ngâm nga điệu mới

Vườn xưa

Cánh vườn xuân lượn  vườn xưa

Đông phong rung nhẹ cánh sồi thưa

Trơ cành quyét sạch muôn sao sáng

Để mặc trăng soi sáng vườn chùa.

Đôi mắt của Van Gogh

Lữ

Tại sao em cho là tôi rất bận? Tôi rảnh rang vô cùng. Tuy có phải làm một ít công việc mỗi ngày, nhưng tôi không cảm thấy bận rộn chút nào hết. Trong cuộc sống, sự bận rộn thật sự luôn luôn nằm ở cái đầu của mình. Mà tôi thì không có điều gì để lo lắng cả.

Mấy hôm nay, trời sáng trăng. Trái trăng tròn quay hiện trên bầu trời, vàng rực vào lúc chín giờ tối. Tôi mang ba lô, rủ mấy người bạn cùng leo lên đồi chơi. Dọc đường, chúng tôi ghé vào vườn đào hái vài trái. Chúng tôi không ăn trộm đâu nhé. Đây là vườn đào của một người bạn tốt. Người bạn bán nhà cho người khác, nhưng giữ lại khu vườn ăn trái nằm cạnh mé rừng, cho phép chúng tôi vào hái. Đào mọc tự nhiên, không bón phân mà cũng không tưới nước. Những trái đào thơm, ngọt làm tôi nghĩ tới Tề Thiên. Nếu có chàng ở đây, thì những trái đào tiên này sẽ mọc thêm cánh mà bay hết vào bụng chàng.

Truyền thừa của phái Liễu Quán

Ở Huế có một dòng sông tên là sông Hương và một ngọn núi tên là núi Ngự. Dưới chân núi có chùa Viên Thông, trong chùa có một vị thiền sư nuôi dạy đồ chúng, đó là thiền sư Liễu Quán. Hồi đó đất nước Việt Nam cũng bị chia đôi, từ sông Gianh ra ngoài Bắc là Chúa Trịnh cai trị còn trở vào Nam là chúa Nguyễn. Các Chúa ở trong Nam tuy gọi là Chúa nhưng kỳ thực họ là những ông vua, xưng là An Nam quốc vương. Chúa Nguyễn Phúc Khoát rất sùng đạo, nhưng vì thiền sư Liễu Quán không ưa lui tới tới phủ Chúa cho nên chúa thường hay tới chùa Viên Thông dưới chân núi để học đạo và cũng vì lý do đó nên người ta gọi ngọn núi đó là núi Ngự, tức là núi mà vua hay tới để nghe pháp.

Thiền sư sinh năm 1670, ở tỉnh Phú Yên, đến năm 6 tuổi thì mẹ mất. Chú bé ấy thường được cha dắt lên chùa Hội Tôn ở Phú Yên. Trong chùa có một thầy tên là Tế Viên rất cưng chú bé đó và chú bé đó cũng rất mến thầy. Năm 12 tuổi chú đòi đi tu và được cha cho phép. Chú tập sự xuất gia, làm chú điệu nhỏ ở chùa Hội Tôn dưới sự dẫn dắt của thầy Tế Viên. Bảy năm sau thì thầy Tế Viên viên tịch, lúc đó chú vẫn chỉ là điệu, còn để chỏm, chưa thọ mười giới (giới Sa Di). Chú điệu đó nghe nói ở Huế có nhiều thầy giỏi cho nên tìm đủ mọi cách ra Huế tầm sư học đạo. Hồi đó làm gì có xe bus, xe lửa, máy bay như bây giờ, vì vậy chú điệu từ Phú Yên phải vượt núi băng ngàn mà đi, cả mấy tháng mới ra tới Huế và tới Huế thì tìm tới được chùa Thiên Thọ (Hàm Long Sơn Thiên Thọ Tự). Chùa này là một trong những ngôi chùa cổ ở Huế, nằm trên một ngọn đồi cao, gọi là Hàm Long Sơn và sau đó đổi tên là Chùa Báo Quốc.